Een paar maanden geleden werd ik geïnterviewd door Rianne Mijnheer, studente journalistiek aan Hogeschool Windesheim in Zwolle. Zij schreef voor haar afstuderen een longread. Daarin stond de vraag in hoeverre lichaamsbouw genetisch bepaald is centraal. In haar stuk ging Mijnheer ook in op de wijze waarop in het verleden over lichaamscultuur werd gedacht.

Mijnheer kwam bij mij terecht, omdat ik in 2012 voor http://www.geschiedenisbeleven.nl een artikel schreef over de geschiedenis van het gewichtig lichaam. Het is inmiddels al vijf jaar geleden dat ik dat artikel schreef en ik mij nu vooral bezighoud met datgene wat het lichaam omhuld vind ik lichaamscultuur nog altijd een interessant onderwerp. Kleding is immers altijd gerelateerd aan het lichaam. Het kan zowel het lichaam onthullen als verhullen. Bovendien beïnvloedt kleding die in de mode is ook welke lichaamsvorm in de mode is.

Bezienswaardigheden

Ik vertelde dat lichaamsidealen voortdurend veranderen. Waar mensen tegenwoordig vooral slank en gespierd willen zijn was dat in het verleden wel anders. Vet en rondingen waren een teken van welvaart, net als een blanke huid. Dat betekende namelijk dat je genoeg geld had om goed van te kunnen eten en dat je niet buiten hoefde te werken. Mensen mochten echter niet té dik worden, aangezien gulzigheid één van de zeven hoofdzonden was.

Bewegen gold als iets negatiefs en werd geassocieerd met (zwaar) lichamelijk werk. De ideale lichaamsvorm werden tot diep in de negentiende en zelfs twintigste eeuw dan ook niet bewerkstelligd, maar door middel van kleding. Met behulp van korsetten, hoepels en bil- en heupstukken kon het lichaam in iedere gewenste vorm worden geboetseerd. Pas vanaf de negentiende eeuw werd sport langzamerhand populairder.

Ook legde ik uit dat er ook in vroeger eeuwen extreem dunne en dikke mensen waren, maar daar werd anders mee omgegaan dan nu. Middeleeuwse wondermeisjes zouden tegenwoordig als anorexiapatiënt worden gezien, maar werden destijds bewonderd en door pelgrims bezocht. Ook extreem dikke mensen waren een bezienswaardigheid, die tegen betaling op kermissen tentoongesteld werden. Obesitas bestond nog niet.

Eindresultaat

Verder spraken we onder andere over keizerin Elisabeth, Gibson Girls, Twiggy en koningin Wilhelmina. Het was een erg leuk interview. Inmiddels is Rianne Mijnheer afgestudeerd met een mooie 7,4. Haar verhaal, getiteld “Te dik door mijn DNA?”, kunt u hier lezen. Onderstaande video over de ontwikkeling van lichaamsidealen maakte onderdeel uit van de longread.

Fotocredits uitgelichte afbeelding: janwillemsen pc Brouette 1929 via photopin (license)

Share