Vijf jaar na mijn afstuderen en drie jaar na de oprichting van mijn eigen bedrijf krijg ik tot mijn grote ergernis nog regelmatig de vraag of ik al een baan heb. Het imago van de zzp’er is niet al te best en dankzij krantenkoppen als “zzp’ers zijn vogelvrij en zonder perspectief” en “zzp’er is vaak verborgen werkloze” wordt het er niet beter op. Mensen denken vaak dat je alleen ondernemer wordt omdat je geen andere baan kan vinden, maar dat je dat eigenlijk wel zou willen.

Ik ben niet de enige die te maken krijgt met dit negatieve beeld, zo blijkt uit deze column van kunsthistorica Merel van den Nieuwenhof. Zij stelt dat zelfstandig kunsthistoricus zijn “geen tweederangs optie, geen plan B en zeker niet iets waarvoor je je moet verontschuldigen” is. Ik kan het daar alleen maar mee eens zijn, en hetzelfde geldt voor zelfstandige historici. Het ondernemerschap is een volwaardige baan, waarvoor keihard moet worden gewerkt.

Misschien moet ik om een fatsoenlijk inkomen bijeen te sprokkelen zelfs wel harder werken dan mensen in loondienst. Doordat er steeds meer zelfstandigen zonder personeel bij komen is de concurrentie groot. Bovendien is het aanbod groter dan de vraag, waardoor de klant koning is en de tarieven kan bepalen – zzp’ers willen immers toch wel werken.[1] Ik bouw geen traditioneel pensioen op, moet zelf mijn verzekeringen regelen (die duurder zijn dan die van ‘normale’ mensen, omdat wij zogenaamd meer risico lopen) en moet naast mijn gewone werkzaamheden mijn administratie ook nog bijhouden – gelukkig heb ik een accountant die mijn aangifte voor de inkomstenbelasting verzorgt.

En dan is er nog de onzekerheid over toekomstige opdrachten. Soms heb ik een tijdje weinig of zelfs geen inkomsten, maar er zijn ook periodes waarin de opdrachten zich juist allemaal tegelijk aandienen en ik (hopelijk) een financiële buffer kan opbouwen. De grens tussen zaken en privé is vaag en vaak werk ik dan door tot in de late avond.  Wellicht denkt u nu: neem dan minder opdrachten aan, maar dat is vanwege de onzekere toekomst geen optie. En ook half werk leveren behoort niet tot de mogelijkheden, aangezien ik mijn klanten tevreden moet houden.

Is het dan allemaal kommer en kwel? Nee, natuurlijk niet! Wanneer dat namelijk wel zo was geweest had  ik Haute Histoire nooit opgericht en had ik wel een andere baan gekozen. Ik vind het niet erg om lange werkdagen te maken, omdat ik geniet van mijn baan. Ik vind het heerlijk om dagen of zelfs weken in een archief door te brengen en zoals ik al eerder schreef kan ik dolgelukkig worden van een nieuwe ontdekking of een goed verhaal. Bovendien geeft mijn bestaan als zelfstandige mij ook veel vrijheid. Als de zon schijnt kan ik buiten op het terras werken, en mijn onderzoek leidt mij naar prachtige tentoonstellingen en steden als Parijs, Brussel en Berlijn. Dat harde werken is dus helemaal zo gek nog niet. Maar echt werken? Dat is het zeker wel.

 

Fotocredits uitgelichte afbeelding: By William Hoiles from Basking Ridge, NJ, USA (Old books Uploaded by guillom) [CC BY 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)], via Wikimedia Commons

[1] Over wat fatsoenlijke tarieven voor zzp’ers zijn schreef Ionica Smeets deze column.

Share